Galerin büyük ihtimalle bir evrak dolabına da dönüşmüştür: pasaportunun fotoğraflı sayfası, kimlik kartının ya da ehliyetinin ön ve arka yüzü, bir banka kartı, bir biniş kartı, bir sigorta kartı; bir de kurtarma kodunun, bir şifrenin ya da banka bilgilerinin ekran görüntüleri. Elinin altında olmaları pratik. Ama bir yabancının görmesini en son isteyeceğin fotoğraflar da bunlar.
Bu fotoğrafların iPhone ve Android’de neden tatil fotoğraflarının arasında durmaması gerektiğini, onları nasıl bulacağını, hangilerini sileceğini ve ihtiyacın olan birkaçını nerede saklayacağını aşağıda anlatıyoruz.
Kısa cevap: pasaportunun ya da kimliğinin fotoğrafını telefonda tutmak makul; risk, onu eşzamanlandığı ve aramada karşına çıktığı galeride tutmak. Fotoğraf uygulamanda belgelerinin üzerinde yazan kelimeleri ara, ekran görüntülerini de gözden geçir. Artık ihtiyacın olmayanları sil, ardından Son Silinenler’i ya da Çöp Kutusu’nu boşalt. Kalanları iPhone’da kendi parolasıyla kilitlenen bir nota, Android’de Kilitli Klasör’e ya da Sigilock gibi şifreli bir kasaya taşı. Yenilerini de galeriye uğramayan bir kamerayla çek.
Belge fotoğrafları ve ekran görüntüleri galeride neden risklidir?
Telefonun için pasaportunun fotoğrafı herhangi bir fotoğraftır; bu yüzden galerinin sunduğu her şey onun için de geçerlidir:
- Her cihaza eşzamanlanır. iCloud Fotoğrafları açıkken Apple arşivini bütün cihazlarında güncel tutar; Google Fotoğraflar yedeklemesi de yedeklenen fotoğrafları, eski bir tablet ya da ortak bir bilgisayar dahil, hesabınla oturum açılmış her cihazdan açmanı sağlar.
- Arama, üzerindeki yazıyı bulur. iPhone’da Fotoğraflar, e-posta adresi ya da telefon numarası gibi fotoğraflarındaki metinleri arayabilir; Google Fotoğraflar araması da fotoğraflardaki metinlerle eşleşme bulabilir. Bir isim, bir banka ya da bir havayolu yazdığında belge doğrudan karşına çıkabilir; telefonunda arama yapan herkesin karşısına da.
- Tam fotoğraf erişimi olan uygulamalar onu okuyabilir. iPhone’da Apple’a göre tam erişim, bir uygulamaya “gizli fotoğraflarınız da dahil olmak üzere fotoğraflarınıza ve videolarınıza albüm kilitli olsa bile” erişim sağlar (bkz. Fotoğraflar ve Gizlilik). Fotoğraflarını hangi uygulamaların görebildiğini nasıl kontrol edeceğini rehberimizde anlattık.
- Kilidi açık telefonunu eline alan herkes. Bir fotoğraf göstermek için telefonu uzatırsın; birkaç kaydırma ekran görüntülerine ulaşmaya yeter. Biri parolanı biliyorsa kilitli albümlerin de onun için açılır.
- Ekran görüntüleri kendiliğinden kaydedilir. Apple, iPhone’da ekran resmi çekme sayfasında ekran resimlerinin otomatik olarak fotoğraf arşivine kaydedildiğini belirtiyor; yani bir kurtarma kodunun ya da bir banka havalesinin ekran görüntüsü hâlâ orada ve diğerleriyle birlikte eşzamanlanıyor.
- Paylaşılan albümler ve sohbetler. Paylaşılan bir albüme eklenen ya da bir sohbette gönderilen belge fotoğrafı artık başkalarının elinde de.
Onları bul, ihtiyacın olmayanları sil
On dakikanı ayır ve şunları ara:
- Pasaportlar, kimlik kartları, ehliyetler ve ikamet izinleri.
- Banka ve kredi kartları, özellikle güvenlik kodunun bulunduğu arka yüz.
- Biniş kartları ve rezervasyon onayları.
- Sağlık belgeleri, reçeteler ve sigorta evrakı.
- Şifrelerin, kurtarma kodlarının, iki adımlı doğrulama yedek kodlarının ve banka bilgilerinin ekran görüntüleri.
iPhone’da
- Fotoğraflar’ı aç, arama düğmesine dokun ve belgelerinin üzerinde yazan kelimeleri yaz: “pasaport”, “kimlik”, soyadın, bankanın adı, bir havayolu. Apple’ın iPhone’da fotoğraf ve video arama kılavuzu, aramanın kapsadıkları arasında metni de sayıyor.
- Koleksiyonlar bölümüne dokun, aşağı kaydırıp Ortam Türleri başlığına gel ve Ekran Resimleri seçeneğine dokun.
- Diğer başlığının altındaki Gizli albümüne de bak: bir fotoğrafı gizlemek onu silmez.
Android’de
- Google Fotoğraflar’da alttaki arama sekmesine dokun ve belgelerinin üzerinde yazan kelimeleri yaz. Google’ın önerisi: fotoğraflardaki metinler dahil, birebir eşleşen metni bulmak için kelimeleri tırnak içine al.
- Ekran görüntülerini ve belgeleri ara: Google, aramanın seni götürebileceği koleksiyonlar arasında Screenshots ve Documents koleksiyonlarını da sayıyor; telefonun Türkçeyse Türkçe adlarını ara.
- Arşiv bölümüne de bak: arşivlenen fotoğraflar albümlerde, arama sonuçlarında ve cihazındaki klasörlerde görünmeye devam eder. Telefonunun kendi galeri uygulaması varsa onun albümlerini de kontrol et.
Sil, sonra çöp kutusunu boşalt
Şimdilik ihtiyacın olan birkaçını ayır (sonraki bölüm), gerisini sil. Bilmen gereken iki şey var:
- Silme işlemi eşzamanlanır. Apple’ın iPhone’unuzda veya iPad’inizde fotoğrafları silme makalesinde açıkladığı gibi, iCloud Fotoğrafları açıkken bir cihazda sildiğin fotoğraf diğer cihazlarından da silinir. Google Fotoğraflar’da yedeklenmiş bir öğeyi silmek de onu yedeklemesi açık bütün cihazlardan siler (bkz. Fotoğraf ve video silme).
- Hemen yok olmaz. Silinen fotoğraflar iPhone’da Son Silinenler albümünde, Google Fotoğraflar’da da Çöp Kutusu klasöründe 30 gün bekler. iPhone’da Diğer altındaki Son Silinenler’i aç, Seç düğmesine, ardından Daha Fazla düğmesine ve Tümünü Sil seçeneğine dokun. Google Fotoğraflar’da Koleksiyonlar sekmesine, ardından Çöp Kutusu seçeneğine, Diğer’e ve Çöp kutusunu boşalt seçeneğine dokun.
Fotoğrafları kalıcı olarak silme rehberimiz, çoğu kişinin unuttuğu kopyaları ele alıyor: yedeklerdekileri, paylaşılan albümlerdekileri ve sohbetlerdekileri.
İhtiyacın olanları kilitli bir yerde sakla
Bazı kopyaları saklamaya değer: vize başvurusu için pasaportunun fotoğraflı sayfası, hastanede ya da eczanede istenen bir sigorta kartı. Onları her yere eşzamanlanan ve parolanla açılan arşivin dışında tut. Yine de bir kopya belgenin yerini tutmaz: aslını da güvenli bir yerde sakla.
iPhone: kilitli bir not ya da Gizli albümü
Yerleşik seçeneklerin daha güçlüsü, kendine ait bir parolası olan bir nottur. Ayarlar’da Uygulamalar seçeneğine, ardından Notlar ve Parola seçeneklerine dokun ve ayrı bir Notlar parolası oluştur. Sonra fotoğrafı bir nota ekle, Daha Fazla düğmesine (•••) dokun ve Kilitle seçeneğini seç. Apple’ın iPhone’da notları kilitleme veya kilidini açma makalesine göre kilitli notlar iCloud hesaplarında uçtan uca şifrelemeyle korunur ve bu parolayı unutursan Apple onları açmana yardım edemez.
İki pürüz var. PDF, ses kaydı, video ya da etiket içeren notlar kilitlenemez; bu yüzden belgeyi fotoğraf olarak ekle. Bir de kilitli bir notu açtığında, kilitli notların birkaç dakika boyunca açık kalır: Notlar’ı kapatana ya da telefon uyku moduna geçene kadar.
Gizli albümü daha hızlı ama daha zayıf bir seçenektir. Gizlenen fotoğraflar arşivinden, diğer albümlerden ve araç takımlarından çıkar; albüm de varsayılan olarak kilitlidir. Ama Face ID ya da parolanla açılır, tam erişimi olan uygulamalar onu yine görür ve iCloud Fotoğrafları açıksa bir cihazda gizlediğin her şey diğerlerinde de gizlidir, yani orada da durur. Fotoğraflara şifre koyma rehberimiz bütün kilitleri karşılaştırıyor.
Android: Kilitli Klasör ya da Güvenli Klasör
Google Fotoğraflar’da fotoğrafları seç, Ekle seçeneğine, ardından Kilitli Klasör’e taşı seçeneğine dokun. Google’a göre Kilitli Klasör öğeleri Fotoğraflar ızgarasında, anılarda, aramada ve albümlerde görünmez; fotoğraf erişimi olan diğer uygulamalar tarafından da kullanılamaz. Ama kilidi, cihazının ekran kilidiyle aynıdır; kopyalar ve düzenlenmiş sürümler geride kalır ve Kilitli Klasör’ü yedekle seçeneği kapalıysa uygulamanın verilerini temizlediğinde ya da telefonu kaybettiğinde içindekiler de kaybolur.
Galaxy telefonlarda Güvenli Klasör kendine ait bir PIN, şifre ya da desenle açılır (Samsung’un sayfası İngilizce): Galeri’de fotoğrafları basılı tut ve Güvenli Klasöre Taşı seçeneğini seç.
Sigilock: kendi anahtarı olan şifreli bir kasa
Sigilock, iPhone ve Android için özel bir fotoğraf kasasıdır. Bir kasa telefonunun parolasıyla değil, çizdiğin bir desenle, yani bir sigil ile açılır; içindeki her şey telefonda, her dosya kendi anahtarıyla AES-256-GCM ile şifrelenir. Hesap yoktur; kasalar PDF’ler dahil dosyaları da tutar.
Belge fotoğraflarını ekle, ardından orijinalleri sil: iPhone’da Sigilock’un “Settings” bölümünde Remove originals after import seçeneğini açarsan Sigilock orijinalleri silmek için sana sorar; Android’de onları kendin sil ve Çöp Kutusu’nu boşalt. Resim değil de numara saklayacaksan (pasaport numarası, poliçe numarası, yedek kodlar) bir şifreli not kullan: kasada Add, ardından Secure Note seçeneğine dokun. Notlar yalnızca metin içerir; kasa açıkken arama onları da bulur.
Gizlilik kalkanında varsayılan olarak açık olan Block screenshots ayarı kasanın ekran görüntüsünü ve ekran kaydını engeller; böylece içindekiler galerine geri sızmaz. Kasa da sen ondan çıktığın anda kilitlenir. Her kasanın 12 kelimelik kurtarma ifadesini ekran görüntüsüne değil, kâğıda yaz: hem sigilini hem de ifadeyi kaybedersen kasayı Sigilock dahil hiç kimse açamaz.
Neler yapamaz: Sigilock bir şifre yöneticisi değildir; web sitesi girişlerini bir şifre yöneticisinde tut. Birine gönderdiğin bir kopyayı geri alamaz, ekrana doğrultulmuş bir kamerayı durduramaz ve bir kasa açıkken kötü amaçlı yazılımlara karşı koruma sağlayamaz; güvenlik sayfası bunları açıkça yazıyor. Sigilock, iPhone için App Store’da, Android için Google Play’de mevcut.
Belgeleri galeriye düşürmeden fotoğrafla
Bir fotoğrafı çektikten sonra taşımak arkada açık bir kapı bırakır: buluta yükleme, Son Silinenler’deki kopya. Onu baştan başka bir yerde çekmek bu kapıyı kapatır.
- iPhone’da Notlar ile: bir notta kamera düğmesine dokun ve fotoğrafı çek. Apple’a göre Notlar’da çekilen fotoğraflar, Ayarlar’da Uygulamalar’a, ardından Notlar’a gidip Save to Photos (Fotoğraflar’a kaydet) seçeneğini açarsan Fotoğraflar uygulamasına kaydedilir (bkz. iPhone’da notlara fotoğraf, video ve daha fazlasını ekleme); bu yüzden onu kapalı bırak. Ardından notu kilitle.
- Pixel 4 ve sonrası: Pixel kamerası çekimleri doğrudan Kilitli Klasör’e kaydedebilir. Deklanşörün yanındaki son çekiminin önizlemesini basılı tut, ardından Kilitli Klasör seçeneğine dokun.
- Sigilock: güvenli kamera fotoğrafı doğrudan kasanın içinde çeker: kasada Add, ardından Take Photo seçeneğine dokun. Çekim hemen şifrelenir ve galerine hiç ulaşmaz; bu yüzden iCloud Fotoğrafları da Google Fotoğraflar da onu hiçbir zaman yüklemez.
Yalnızca ihtiyacın olanı fotoğrafla: pasaportun fotoğraflı sayfasını, kartın ön yüzünü. Bir kartın güvenlik kodunu sakladığın hiçbir fotoğrafa almamak en iyisi; paylaşılan bir albümde ya da bir sohbette ise onun hiç yeri yoktur.
Sözlük
- Fotoğraflardaki metin: fotoğraf uygulamanın resimlerinde okuduğu kelimeler; bu yüzden bir kelimeyi aramak, onun yazılı olduğu belgeyi karşına çıkarabilir.
- Kilitli not: Apple’ın Notlar uygulamasında parolanla, ayrı bir Notlar parolasıyla ya da Face ID ile açılan not; iCloud’daki kilitli notlar uçtan uca şifrelenir.
- Kilitli Klasör: Google Fotoğraflar’da ekran kilidinin ardında duran, fotoğraf ızgaranın, aramanın ve diğer uygulamaların dışında tutulan klasör.
- Yedek kodlar: her zamanki iki adımlı doğrulama kodunu alamadığında oturum açabilmen için bir hesabın sana verdiği tek kullanımlık kodlar. Onlara bir şifre gibi davran.
Kimliğinin fotoğraflarını nerede saklamalısın? Seçenekler bir bakışta
| Özellik | Galeri | Gizli albüm (iPhone) | Kilitli not (iPhone) | Kilitli Klasör (Google Fotoğraflar) | Sigilock kasası |
|---|---|---|---|---|---|
| Buluta eşzamanlanır | iCloud ya da Google Fotoğraflar ile | iCloud Fotoğrafları ile | iCloud: uçtan uca şifreli | Yedeklemesi açıksa | Şifreli, sen açarsan |
| Fotoğraflar’da ve aramada görünür | Yalnızca Gizli albümünde | Fotoğraflar’da değil | Fotoğraflar’da değil | ||
| Tam fotoğraf erişimi olan uygulamalar görür | Fotoğraflar’da değil | Fotoğraflar’da değil | |||
| Telefon parolasından ayrı kilit | Notlar parolasıyla | ||||
| Kamera doğrudan içine kaydeder | Notlar kamerası | Pixel 4 ve sonrası | Güvenli kamera | ||
| Kullanılabildiği yer | iPhone ve Android | iPhone | iPhone | Android 6 ve sonrası | iPhone ve Android |
Birkaç ipucu daha
- Şifreleri, kurtarma ifadelerini ya da yedek kodları asla ekran görüntüsü olarak saklama: her fotoğraf gibi onlar da eşzamanlanır ve yedeklenir.
- Sohbetlerini kontrol et: gönderdiğin ya da aldığın belgeler orada kalır; bazı mesajlaşma uygulamaları da aldığın fotoğrafları galerine kaydeder.
- Birkaç ayda bir yeniden bak: yeni ekran görüntüleri hızla birikir.
- Seyahate mi çıkıyorsun? Hangi kopyaları yanına alacağına yola çıkmadan karar ver; seyahatte telefon gizliliği rehberimize göz at.
- Fotoğrafları gizli kalacak şekilde yedekleme rehberimiz, bulut arşivinin anahtarının kimde olduğunu açıklıyor.